พัฒนาความสามารถการแก้ไขปัญหาด้วยการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ สำหรับแกนนำศูนย์เรียนรู้ด้านการเกษตร

ณ อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี มีศูนย์เรียนรู้ด้านการเกษตร ที่เป็นเหมือนห้องเรียนธรรมชาติสำหรับคนในชุมชน ทุกคนสามารถมาเรียนรู้เรื่องการปลูกพืช การทำขนม และการแปรรูปผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ได้จากผู้มีประสบการณ์และอยากแบ่งปันความรู้ให้ผู้อื่น แต่เมื่อมีผู้คนเข้ามาเรียนรู้มากขึ้น ก็เกิดปัญหาสำคัญขึ้น นั่นคือ“หลายคนยังไม่มั่นใจในการพูดหรือถ่ายทอดความรู้ให้คนอื่นฟัง” บางคนกลัวพูดผิด บางคนไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร  

งานวิจัยเรื่อง “การพัฒนาความสามารถการแก้ไขปัญหาโดยใช้การเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ให้กับแกนนำศูนย์เรียนรู้ด้านการเกษตร อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี” โดย ปณัตดา ยอดแสง ภฤศดี สุขพ่วง และสมพงษ์ เผือกเอี่ยม ได้ศึกษาวิธีการช่วยให้แกนนำชุมชนสามารถเป็น “นักสื่อสารความรู้” ที่ดีขึ้น ผ่านกระบวนการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง เพื่อให้ผู้เรียนสามารถแก้ปัญหาและกล้าที่จะสื่อสารได้

วิธีการพัฒนาแกนนำ โดยใช้การเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ ทีมวิจัยได้จัดกิจกรรมอบรมและฝึกปฏิบัติจริง โดยแบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอน ได้แก่

1. ค้นหาปัญหา
2. อบรมให้ความรู้และทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง 
3. ทดลองลงมือทำจริง
4. สะท้อนคิดและสรุปบทเรียน

หลังจบกิจกรรม แกนนำหลายคนมีความมั่นใจมากขึ้น สามารถลำดับเนื้อหา อธิบาย และถ่ายทอดความรู้ได้ดีขึ้น บางคนที่เคยกลัวการพูดก็เริ่มกล้าสื่อสารกับผู้คนมากขึ้น

นอกจากนี้ จำนวนผู้ที่สามารถเป็นนักสื่อสารความรู้เพิ่ม ทำให้ศูนย์เรียนรู้มีคนช่วยถ่ายทอดความรู้มากขึ้น และช่วยพัฒนาชุมชนได้อย่างต่อเนื่อง

 สิ่งที่ผู้เรียนรู้ได้จากงานวิจัยนี้

• การเรียนรู้ไม่ได้เกิดขึ้นแค่ในห้องเรียน
• ความผิดพลาดและปัญหา คือโอกาสในการเรียนรู้
• การลงมือทำจริงช่วยให้เข้าใจมากกว่าการฟังเพียงอย่างเดียว
• ทุกคนสามารถพัฒนาตนเองได้ หากกล้าลองและกล้าฝึกฝน

ที่สำคัญ การช่วยกันแบ่งปันความรู้ยังเป็นพลังสำคัญที่ช่วยทำให้ชุมชนเข้มแข็งและเติบโตไปด้วยกันได้อย่างยั่งยืน

อ้างอิง

ปณัตดา ยอดแสง, ภฤศดี สุขพ่วง และสมพงษ์ เผือกเอี่ยม. (2568). การพัฒนาความสามารถการแก้ไขปัญหาโดยใช้การเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ให้กับแกนนำศูนย์เรียนรู้ด้านการเกษตร อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี. การประชุมวิชาการระดับชาติพะเยาวิจัย ครั้งที่ 14: University role for Area Manager Development. มหาวิทยาลัยพะเยา.