โครงการพัฒนาระบบการจัดการฝึกงานโดยใช้ข้อมูลความคิดเห็นจากนักศึกษาและสถานประกอบการ

การใช้ข้อมูลจากทั้ง “บริษัท” และ “นักศึกษา”

เพื่อพัฒนาการฝึกงานให้ตรงตลาด และเลือกที่ฝึกงานได้มั่นใจขึ้น

การฝึกงานเป็นหนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญของนักศึกษา เพราะไม่ใช่แค่การไปเก็บชั่วโมงหรือทำตามหลักสูตรเท่านั้น แต่เป็นก้าวแรกที่นักศึกษาจะได้สัมผัสโลกการทำงานจริง เรียนรู้วัฒนธรรมองค์กร และวัดว่าทักษะที่มีอยู่พร้อมต่อการทำงานมากน้อยแค่ไหน

อย่างไรก็ตาม ในช่วงที่ผ่านมา สำนักงานกิจการนักศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) พบว่านักศึกษาจำนวนไม่น้อยต้องเผชิญกับความยากในการหาที่ฝึกงาน โดยบางคนถูกปฏิเสธจากหลายบริษัท ต้องสมัครซ้ำถึง 2–3 รอบกว่าจะได้รับโอกาส จึงเกิดคำถามสำคัญที่ควรถูกตอบอย่างจริงจังว่า

“อะไรคือปัจจัยที่สถานประกอบการใช้ในการพิจารณารับนักศึกษาฝึกงาน?”

จากโจทย์นี้เอง จึงนำไปสู่การศึกษาปัจจัยการรับนักศึกษาฝึกงานจากมุมมองของ “สถานประกอบการ” ควบคู่กับอีกมุมที่สำคัญไม่แพ้กัน คือ “ความเหมาะสมของสถานประกอบการ” จากความคิดเห็นของนักศึกษา เพื่อให้มหาวิทยาลัยสามารถพัฒนาการให้บริการด้านการฝึกงานได้ดีขึ้น และช่วยให้นักศึกษารุ่นต่อไปเลือกสถานที่ฝึกงานได้อย่างมั่นใจมากขึ้น

เก็บข้อมูลจากสองฝั่ง เพื่อมองภาพการฝึกงานให้ครบจริง

โครงการนี้ดำเนินการโดยสำนักงานกิจการนักศึกษาในฐานะหน่วยงานที่ประสานงานด้านการฝึกงาน โดยมีเป้าหมายหลัก 2 ด้านควบคู่กัน

ด้านแรก: มุมมองของสถานประกอบการ

มหาวิทยาลัยส่งแบบสอบถามไปยังบริษัทที่เคยรับนักศึกษาฝึกงาน เพื่อสอบถามว่าเขาให้ความสำคัญกับปัจจัยอะไรในการตัดสินใจรับนักศึกษา เช่น ทักษะที่ต้องการ พฤติกรรมการทำงาน หรือความพร้อมในเชิงปฏิบัติ

ด้านที่สอง: มุมมองของนักศึกษา

มหาวิทยาลัยมีแผนจัดทำแบบสอบถามความคิดเห็นของนักศึกษาฝึกงาน เพื่อให้ได้ข้อมูลว่า

• สถานประกอบการที่ไปฝึกเหมาะสมกับนักศึกษาหรือไม่
• การดูแล การสื่อสาร และสภาพแวดล้อมการทำงานเป็นอย่างไร
• มีข้อเสนอแนะต่อมหาวิทยาลัยในการเตรียมความพร้อมนักศึกษาอย่างไร
• รวมถึงประเมินคุณภาพการให้บริการด้านการฝึกงานของมหาวิทยาลัยเอง เพื่อนำไปปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

การเก็บข้อมูลจากทั้งสองฝั่งทำให้มหาวิทยาลัยไม่ได้เห็นแค่ “บริษัทต้องการอะไร” แต่ยังเห็นว่า “นักศึกษาได้เรียนรู้อะไร และสถานประกอบการตอบโจทย์การฝึกงานมากแค่ไหน” ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงในการเลือกที่ฝึกงานผิด และสร้างประสบการณ์ฝึกงานที่มีคุณภาพมากขึ้นในระยะยาว

ขับเคลื่อนด้วยแนวคิด 3I และ Daily Management

โครงการนี้สะท้อนการทำงานแบบพัฒนาอย่างเป็นระบบ โดยเชื่อมกับแนวคิด 3I และ Daily Management อย่างชัดเจน

Innovate

สร้างระบบสำรวจข้อมูลบริษัทอย่างต่อเนื่องทุกปี เพื่อให้มหาวิทยาลัยมีข้อมูลใหม่ทันกับตลาดแรงงาน ไม่ใช่ใช้ข้อมูลเดิมซ้ำ ๆ

Integrate

บูรณาการข้อมูลจากหลายฝ่าย ทั้งสถานประกอบการ นักศึกษา ภาควิชา และสำนักงานกิจการนักศึกษา เพื่อพัฒนาทั้งนักศึกษาและระบบฝึกงานให้สอดคล้องกัน

Impact

เกิดประโยชน์ต่อทุกฝ่าย

• มหาวิทยาลัยมีข้อมูลเพื่อออกแบบการพัฒนานักศึกษาได้ตรงจุด
• นักศึกษารู้แนวทางเพิ่มโอกาสฝึกงานและทำงานในอนาคต
• บริษัทได้ผู้ฝึกงานที่ตรงความต้องการมากขึ้น
• งานบริการฝึกงานมีความชัดเจนและมีประสิทธิภาพขึ้น

ในขณะเดียวกัน แนวคิด Daily Management ทำให้ข้อมูลจากแบบสอบถามไม่ถูกเก็บไว้เฉย ๆ แต่ถูกนำกลับไปใช้จริง เช่น ปรับกระบวนการบริการให้รวดเร็วขึ้น ลดขั้นตอนที่ซับซ้อน และนำผลตอบรับไปต่อยอดเป็นกิจกรรมเตรียมความพร้อมนักศึกษาให้ตรงกับสิ่งที่ตลาดต้องการมากขึ้น

เมื่อบริษัทมอง “Soft Skills” สำคัญกว่าที่คิด

อีกหนึ่งข้อค้นพบสำคัญจากแนวคิดการพัฒนาระบบ คือ บริษัทจำนวนมากไม่ได้ดูแค่เกรดเฉลี่ย แต่ให้ความสำคัญกับทักษะเชิงพฤติกรรมมากขึ้น เช่น

• การทำงานร่วมกับผู้อื่น
• การสื่อสาร
• ความยืดหยุ่นและการปรับตัว
• ความรับผิดชอบและวินัย
• ภาวะผู้นำ

นี่ทำให้มหาวิทยาลัยสามารถนำข้อมูลไปออกแบบกิจกรรมเตรียมความพร้อมก่อนฝึกงานให้ตอบโจทย์มากขึ้น และช่วยให้นักศึกษารู้ว่าตัวเองควรพัฒนาอะไรเพื่อเพิ่มโอกาสในการได้รับเลือก

ข้อเสนอสำคัญ

อีกแนวทางที่น่าสนใจ คือการขยายผลไปสู่ระบบที่เชื่อมต่อกับแพลตฟอร์มของมหาวิทยาลัย เช่น ModLink หรือการพัฒนาเป็น Matching Platform ที่ช่วยจับคู่ระหว่างบริษัทและนักศึกษา โดยบริษัทอาจเห็นข้อมูลที่มากกว่าเรซูเม่ทั่วไป เช่น ชั่วโมงกิจกรรม ทักษะ Soft Skills หรือประสบการณ์ทำงานร่วมกับผู้อื่น ซึ่งเป็นข้อมูลที่หลายบริษัทสนใจและใช้ประกอบการตัดสินใจ

สุดท้ายแล้ว โครงการศึกษาปัจจัยการรับนักศึกษาเข้าฝึกงานและความเหมาะสมของสถานประกอบการ ไม่ได้เป็นแค่การทำแบบสอบถาม แต่เป็นการวางระบบข้อมูลเพื่อพัฒนางานฝึกงานทั้งมหาวิทยาลัย ให้ทันกับตลาดแรงงานและตอบโจทย์นักศึกษาได้จริง เพราะเมื่อมหาวิทยาลัยรู้ว่าบริษัทต้องการอะไร และนักศึกษาต้องการประสบการณ์แบบไหน การฝึกงานก็จะไม่ใช่เรื่องเสี่ยงดวงอีกต่อไป แต่เป็น “เส้นทางที่เลือกได้อย่างมั่นใจ” และต่อยอดสู่อนาคตการทำงานได้อย่างยั่งยืน

ผู้ให้ข้อมูล : วรัญญา ฮู้สกุล

ดาวน์โหลดเพื่อดูเพิ่มเติม

Series : Show&Share2026

ผู้เรียบเรียง : นางสาวสิริปรียา กันตะปีติ และนางสาวอารยา ศรีบัวบาน