ผู้ให้ข้อมูล : ศาสตราจารย์ ดร.วรัช ก้องกิจกุล ภาควิชาวิศวกรรมโยธา

ประเภท อาจารย์ที่ปรึกษาชั้นปีดีเด่น รางวัลผู้มีมานะ

รางวัลเชิดชูเกียรติ ประจำปีการศึกษา 2568

การศึกษาในระดับอุดมศึกษา โดยเฉพาะในสายวิศวกรรมศาสตร์ ไม่ได้มุ่งเพียงการสร้างบัณฑิตที่มีความรู้ทางวิชาการเท่านั้น แต่ยังต้องสร้างคนที่สามารถคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา และเติบโตเป็นกำลังสำคัญของสังคมได้ในระยะยาว สำหรับ ศาสตราจารย์ ดร.วรัช ก้องกิจกุล ภาควิชาวิศวกรรมโยธา การเรียนรู้ที่แท้จริงจึงไม่ใช่เพียงการจดจำเนื้อหาในห้องเรียน แต่คือการทำให้นักศึกษาเข้าใจ “แนวคิดและหลักการ” อย่างลึกซึ้ง จนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ด้วยตนเอง พร้อมทั้งพัฒนาความคิด ทักษะ และคุณธรรมควบคู่กันไป ประสบการณ์การสอนและการดูแลนักศึกษาของอาจารย์ สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อสำคัญว่า การเติบโตของผู้เรียนเกิดขึ้นได้ เมื่อพวกเขากล้าที่จะเรียนรู้จากความผิดพลาด และไม่หยุดพัฒนาตนเอง

แนวคิดต่อการเรียนรู้และการพัฒนานักศึกษา

อาจารย์วรัชมองว่า “การเรียนรู้ที่ดี” ต้องเริ่มจากการเข้าใจแก่นของความรู้ ไม่ใช่เพียงการจำสูตรหรือทำตามขั้นตอน นักศึกษาควรสามารถคิดวิเคราะห์ ตั้งคำถาม และประยุกต์ใช้ความรู้เพื่อแก้ปัญหาได้ด้วยตนเอง เพราะในโลกของการทำงานจริง ปัญหาที่พบมักไม่มีคำตอบสำเร็จรูป การมีพื้นฐานทางความคิดที่แข็งแรงจึงสำคัญกว่าการจำเนื้อหาเพียงชั่วคราว

นอกจากด้านวิชาการ อาจารย์ยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาผู้เรียนในมิติของทักษะชีวิตและคุณธรรม เพราะเชื่อว่าการเป็น “ผู้เรียนรู้ตลอดชีวิต” คือคุณสมบัติสำคัญของคนรุ่นใหม่ที่จะต้องเผชิญโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ

วิธีการสอนหรือแนวทางที่ใช้ในการดูแลผู้เรียน

แนวทางการสอนของอาจารย์จึงไม่ได้มุ่งเพียงการถ่ายทอดความรู้ แต่เน้นการสร้างกระบวนการคิดให้กับนักศึกษา โดยพยายามกระตุ้นให้นักศึกษาคิดวิเคราะห์ด้วยตนเอง ตั้งคำถามกับสิ่งที่เรียน และมองเห็นความเชื่อมโยงระหว่างทฤษฎีกับสถานการณ์จริง โดยเชื่อว่าหากผู้เรียนเข้าใจหลักการอย่างแท้จริง พวกเขาจะสามารถต่อยอดความรู้และปรับใช้ได้ในทุกบริบท

อีกสิ่งที่อาจารย์ให้ความสำคัญ คือการสร้างกำลังใจและความเชื่อมั่นให้กับนักศึกษา โดยเฉพาะผู้ที่ยังไม่มั่นใจในศักยภาพของตนเอง เพราะหลายครั้งสิ่งที่ขวางการเติบโตของผู้เรียนไม่ใช่ความสามารถ แต่คือความกลัวที่จะผิดพลาด

หนึ่งในความท้าทายที่อาจารย์วรัชมองว่ายากที่สุด คือการทำให้นักศึกษามี “Passion” หรือแรงผลักดันในการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง นักศึกษาหลายคนกลัวความผิดพลาด และเมื่อเผชิญอุปสรรคก็มักสูญเสียความมั่นใจ จนไม่กล้าก้าวต่อไป ความกลัวลักษณะนี้อาจกลายเป็นกำแพงสำคัญที่ทำให้ผู้เรียนไม่กล้าลอง ไม่กล้าคิด และไม่กล้าเติบโต สำหรับอาจารย์ การสร้างบรรยากาศที่ทำให้นักศึกษากล้ายอมรับความผิดพลาด จึงเป็นเรื่องสำคัญไม่แพ้การสอนเนื้อหาทางวิชาการ

อาจารย์ปรับมุมมองของนักศึกษาให้เห็นว่า ความผิดพลาดคือส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ แทนที่จะมองความผิดพลาดเป็นความล้มเหลว อาจารย์พยายามทำให้นักศึกษาเข้าใจว่าทุกคนสามารถเรียนรู้และเติบโตจากประสบการณ์เหล่านั้นได้ หากไม่หยุดพัฒนาตนเอง สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การไม่เคยผิดพลาด แต่คือการลุกขึ้นมาปรับปรุงและก้าวต่อไปอย่างต่อเนื่อง

ผลลัพธ์หรือการเปลี่ยนแปลงที่ภาคภูมิใจ

สิ่งที่อาจารย์ภาคภูมิใจที่สุด คือการได้เห็นนักศึกษาค้นพบศักยภาพของตนเอง จากผู้ที่เคยขาดความมั่นใจ ค่อย ๆ เติบโต ผู้เรียนเปลี่ยนแปลงจากภายใน มีความเชื่อมั่น และพร้อมเผชิญความท้าทายในชีวิตจริง ซึ่งเป็นคุณค่าที่ทำให้งานด้านการศึกษามีความหมายอย่างแท้จริง

อาจารย์วรัชยังมองว่าตนเองสามารถพัฒนาการดูแลนักศึกษาให้ดีขึ้นได้อีกโดยเฉพาะการดูแลผู้เรียนให้ครอบคลุมทั้งด้านวิชาการและการเติบโตของชีวิต เพราะในโลกปัจจุบัน นักศึกษาไม่ได้ต้องการเพียงความรู้เฉพาะทาง แต่ยังต้องการทักษะในการใช้ชีวิต การปรับตัว และการสร้างแรงบันดาลใจให้กับตนเอง อาจารย์ยังต้องการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้และช่วยให้นักศึกษามี Passion ในการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง เพื่อเติบโตเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศในอนาคต

ข้อคิดหรือคำแนะนำสำหรับอาจารย์และบุคลากรการศึกษา

การพัฒนานักศึกษาไม่ใช่เพียงการสอนให้ “เก่ง” แต่คือการช่วยให้พวกเขา “เติบโต” อาจารย์และบุคลากรทางการศึกษาควรเปิดพื้นที่ให้นักศึกษาได้คิด ได้ลอง และได้ผิดพลาดอย่างปลอดภัย เพราะกระบวนการเหล่านี้คือส่วนสำคัญของการเรียนรู้ที่แท้จริง การสร้างแรงบันดาลใจและความเชื่อมั่นให้ผู้เรียน ยังเป็นบทบาทสำคัญที่ช่วยให้นักศึกษากล้าพัฒนาตนเองต่อไป แม้ต้องเผชิญอุปสรรคในอนาคต

สรุปบทเรียนสำคัญ

ประสบการณ์และแนวคิดของ ศาสตราจารย์ ดร.วรัช ก้องกิจกุล สะท้อนให้เห็นว่า การเรียนรู้ที่มีคุณค่า ไม่ได้จบลงที่การเข้าใจเนื้อหา แต่ต้องนำไปสู่การคิดวิเคราะห์ การประยุกต์ใช้ และการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกัน การสร้างผู้เรียนให้เติบโตอย่างแท้จริง จำเป็นต้องทำให้นักศึกษากล้ายอมรับความผิดพลาด และมองอุปสรรคเป็นโอกาสในการเรียนรู้

เพราะท้ายที่สุดแล้ว การศึกษาไม่ได้มีหน้าที่เพียงสร้างบัณฑิตที่มีความรู้ แต่ต้องสร้างคนที่พร้อมเรียนรู้ เติบโต และเป็นพลังสำคัญของสังคมด้วย

ข้อมูลเพิ่มเติม

ผลงานของ ศาสตราจารย์ ดร.วรัช ก้องกิจกุล คลิก

เรียบเรียงโดย นางสาวอารยา ศรีบัวบาน

Series : รางวัลเชิดชูเกียรติ ประจำปีการศึกษา 2568