สรุปเนื้อหา

กิจกรรมการเสวนา PSF Connect : เชื่อมประสบการณ์ แบ่งปันการเรียนรู้

จุดประกายความสำคัญของ PSF สู่การพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัย

ในวันจันทร์ที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 13.00-16.30 น. ห้อง Learning Café ชั้น 3 อาคารสำนักหอสมุด

         ในทุกวันนี้เราเห็นแนวโน้มของการศึกษาแล้วว่า การให้ความสำคัญของการศึกษาแบบใบปริญญาจะมีความสำคัญน้อยลง จึงทำให้ทักษะการประเมินตนเองยิ่งทวีความสำคัญต่อการเรียนรู้และการสอบ ในแง่ของผู้สอนกรอบการประเมินตนเองก็จะช่วยให้แต่ละบุคคลสามารถปรับแนวทางการจัดการเรียนการสอนโดยมีหลักยึดอ้างอิงอย่าง PSF เพื่อออกแบบหลักสูตร การให้คะแนนและการประเมินผลอย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งเพื่อการสร้างวัฒนธรรมสู่องค์การแห่งการเรียนรู้จึงควรมุ่งเน้นการสร้างวัฒนธรรมผ่านการแบ่งปันประสบการณ์ของแต่ละบุคคลที่ได้ผลลัพธ์จาก PSF ทั้งแบบ UK KMUTT และ Thai ซึ่งได้มีที่ปรึกษามหาวิทยาลัย ผู้อาวุโสทางการเรียนรู้อย่างอาจารย์ศศิธร มาตอบคำถามให้คำแนะนำด้วย เพื่อเป็นการเชื่อมโยงองค์ความรู้จากการพัฒนาบุคลากรสำนักงานพัฒนาทรัพยากรบุคคล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี จึงได้จัดกิจกรรมการเสวนา PSF Connect ขึ้น โดยมีรองศาสตราจารย์สุวิทย์ แซ่เตีย กล่าวเปิด และคุณจีรกาญจน์ ศรีวิเศษ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาทรัพยากรบุคคล มจธ. เป็นผู้กล่าววัตถุประสงค์ของงาน

ในการเสวนาครั้งนี้มีวิทยากรร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ได้แก่

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ตุลย์ ไตรยสรรค์ UK PSF - Level 2 (Fellow)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุธิวัชร ศุภลักษณ์ KMUTT PSF - Level 2 (Competent) และ TH PSF - Level 2 (Professional Teacher)

ดร.ธีมา เหลืองอรุณ UK PSF - Level 3 (Senior Fellow)

รองศาสตราจารย์ ดร.ทวีศักดิ์ กฤษเจริญ UK PSF - Level 3 (Senior Fellow) TH PSF - Level 3 (Scholarly Teacher)

ดำเนินรายการโดย รองศาสตราจารย์ ดร.ดวงฤดี โฆษิตกิตติวงศ์ ก้องกิจกุล UK PSF - Level 3 (Senior Fellow) TH PSF - Level 3 (Scholarly Teacher) 

เริ่มต้นโดยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ตุลย์ ไตรยสรรค์ UK PSF - Level 2 (Fellow) ซึ่งอาจารย์กล่าวตามตรงว่า ไม่ได้ตั้งใจสมัครในตอนแรก รู้สึกเป็นภาระจากการถูกผลักดันจาก HR มหาวิทยาลัย กระบวนการของอาจารย์ คือ การศึกษาเกณฑ์ UKPSF อย่างรวดเร็วก่อน โดยใช้ AI (เริ่มจาก ChatGPT ช่วยสรุปและระบุสิ่งที่ต้องทำ) จากนั้นอาจารย์รวบรวมผลการจัดการเรียนการสอนมาเขียนร่างบรรยายประสบการณ์การสอนที่เน้นการสะท้อน (reflective narrative) โดยใช้ AI เป็นเครื่องมือในการสัมภาษณ์ตัวเองและช่วยจัดโครงสร้างเรียบเรียงคำตอบ จากการทำ UK PSF พบว่า ไม่ได้เปลี่ยนเทคนิคการสอนแบบดั้งเดิมไปมากนัก แต่ทำให้เกิดการสะท้อนและตระหนักถึงประเด็นด้านความหลากหลายและการเข้าถึงของผู้เรียนมากขึ้น

ต่อมาที่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุธิวัชร ศุภลักษณ์ KMUTT PSF - Level 2 (Competent) และ TH PSF - Level 2 (Professional Teacher) อาจารย์เล่าถึงประสบการณ์ส่วนตัวว่า ตนมีพื้นฐานด้านวิศวกรรม ไม่ได้จบครุศาสตร์ฯ ที่เน้นด้านการสอนมา แต่ต้องการพัฒนาการสอนของตนเองให้ดีขึ้น จึงไปเรียนด้านครุศาสตร์อุตสาหกรรมในระดับปริญญาเอก ซึ่งอาจารย์มีความสนใจในการทำ PSF ทั้ง KMUTTPSF และ ThailandPSF พร้อมกัน โดยมีพี่เลี้ยงช่วยให้คำแนะนำจากทั้งสองมาตรฐาน พบว่าการเขียนเพื่อขอรับรองทำให้ได้มองเห็นและเข้าใจผู้เรียนมากขึ้น จากประสบการณ์ของอาจารย์ทำให้เราเห็นมุมมองต่อ KMUTTPSF และ ThailandPSF พบว่า KMUTTPSF ใช้เวลาประเมินประมาณ 6-7 เดือน ส่วน ThailandPSF ใช้เวลาประมาณ 1 ปี อีกทั้ง ThailandPSF มีข้อกำหนดเรื่องหลักฐานที่เข้มข้นมาก ทั้งภาพถ่ายและเอกสารประกอบ และในช่วงแรกห้ามใช้ AI จึงต้องมีการปรับแก้เอกสารหลายครั้งตามคำแนะนำจากกรรมการ ซึ่งมีความแตกต่างกันตามมาตรฐานแต่ละ PSF ด้วย

ด้าน ดร.ธีมา เหลืองอรุณ UK PSF - Level 3 (Senior Fellow) อาจารย์บอกเล่าประสบการณ์การสอนว่า อาชีพของอาจารย์นั้นเริ่มในยุคที่มหาวิทยาลัยสนับสนุน Outcome-Based Education แล้ว และมีอาจารย์ในภาควิชาที่ผ่าน UKPSF มาแล้ว จึงตัดสินใจสมัครระดับ Senior Fellow (Level 3) โดยพิจารณาจากบทบาทการทำงานในปัจจุบัน ทั้งการเป็นผู้ออกแบบหลักสูตรและมีประสบการณ์เป็นพี่เลี้ยงให้แก่อาจารย์ท่านอื่น กระบวนการเขียนทำให้ตระหนักว่างานที่ทำอยู่แล้วนั้นสอดคล้องกับมาตรฐาน และเป็นประโยชน์ต่อทั้งนักศึกษา เพื่อนร่วมงาน และผู้ประกอบการ โดยแนะนำเพิ่มเติมว่า ผู้สมัคร PSF ควรประเมินประสบการณ์ตนเองว่าสอดคล้องกับเกณฑ์แต่ละระดับหรือไม่ และควรรอให้ประสบการณ์มีความสมบูรณ์แบบครบวงจร (PDCA Cycle) ก่อน

ปิดจบที่วิทยากรท่านสุดท้าย รองศาสตราจารย์ ดร.ทวีศักดิ์ กฤษเจริญ UK PSF - Level 3 (Senior Fellow) TH PSF - Level 3 (Scholarly Teacher) อาจารย์เล่าถึงประสบการณ์ส่วนตัวว่าทำงานกับบริษัทเอกชนมาก่อนทำให้อาจารย์ตระหนักถึงการพัฒนาสมรรถนะของการทำงานเป็นอย่างดี ด้วยบทบาทในการทำงานที่ มจธ. มีด้านบริหารด้วยจึงทำให้มีส่วนร่วมตั้งแต่ต้นการผลักดันนโยบาย PSF ของมหาวิทยาลัยในฐานะผู้บริหารกับที่อาจารย์มีพื้นฐานด้าน HR ที่เข้าใจเรื่องสมรรถนะ (Competency) เป็นอย่างดี จึงทำให้เกิดแรงใจในการทำเรื่องนี้เป็นอย่างมาก ท่านเป็นอาจารย์กลุ่มแรกๆ ที่เข้าอบรม UKPSF นำแนวคิดการสะท้อนการเรียนรู้ (Reflective Journaling) มาปรับใช้ในวิชาที่สอน โดยเน้นให้ผู้เรียนสะท้อน "สิ่งที่ทำได้ดี" และ "สิ่งที่ควรปรับปรุง" (What went well, What I wish went better) อาจารย์กล่าวถึงว่า PSF ทำให้ตระหนักถึงความสำคัญของการออกแบบการเรียนรู้ที่หลากหลายและสร้างสรรค์ รวมถึงการเป็นผู้นำและผู้สร้างแรงบันดาลใจให้แก่อาจารย์ท่านอื่นในการพัฒนาการสอน

ในช่วงถามตอบ

  PSF ไม่ได้เป็นเพียงหลักฐานหรือใบรับรองการวัดสมรรถนะที่สำคัญของอาจารย์เท่านั้น แต่สะท้อนให้เรารู้ได้ว่า อาจารย์มีความรู้ ทักษะคุณค่าและการปฏิบัติที่มุ่งเน้นผู้เรียนอย่างแท้จริงซึ่งผู้บริหารเองก็ควรเป็นแบบอย่างในการสมัครรับรองเพื่อส่งเสริมให้คณาจารย์เห็นความสำคัญของการมีส่วนร่วมในการยกระดับคุณภาพการศึกษาของมหาวิทยาลัย จากประเด็นการถาม-ตอบ มีการเปรียบเทียบระหว่าง UKPSF และ ThailandPSF โดย UKPSF เป็นมาตรฐานสากลที่ได้รับการยอมรับในหลายประเทศเน้นการเขียนบรรยายประสบการณ์และการสะท้อนตนเองเป็นสำคัญ ไม่จำเป็นต้องใช้หลักฐานจำนวนมากอย่างของไทยและของ มจธ. เพราะความที่ปรับให้เหมาะกับบริบทของประเทศไทยซึ่งคำนึงถึงหลักฐานประกอบที่ชัดเจนเป็นรูปธรรมมากกว่า นอกจากนี้ PSF ยังมีคุณค่าต่อการเลื่อนระดับและตำแหน่งทางวิชาการ เพราะช่วยแสดงสมรรถนะด้านการสอน สำหรับผู้สนใจจะทำ สิ่งสำคัญคือการเริ่มต้นลงมือทำ เพราะอาจารย์ทุกคนล้วนมีประสบการณ์และผลงานอยู่แล้ว เพียงต้องนำมาเรียบเรียงให้สอดคล้องกับกรอบ PSF หัวใจสำคัญคือการสะท้อนให้เห็นว่าได้ทำอะไร ทำไปเพื่ออะไร เกิดผลอย่างไรต่อผู้เรียน และได้เรียนรู้อะไรจากประสบการณ์นั้น การใช้ AI สามารถนำมาช่วยจัดระบบความคิดหรือร่างเอกสารได้ ขณะเดียวกันการมีพี่เลี้ยงหรือผู้ผ่านการรับรองแล้วช่วยให้คำแนะนำก็เป็นประโยชน์อย่างมาก

คุณค่าของ PSF จึงไม่ได้อยู่เพียงผลการรับรอง แต่อยู่ที่กระบวนการที่ทำให้อาจารย์ได้ทบทวนและพัฒนาการสอนของตนเองอย่างลึกซึ้ง

เรียบเรียงโดยนางสาวอารยา ศรีบัวบาน

นักบรรณสารสนเทศ สำนักหอสมุด มจธ.

ผ่านการถอดเทปโดยเครื่องมือ Transkriptor