ผู้ให้ข้อมูล : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภาสกร เมืองพรหม คณะวิทยาศาสตร์

ประเภท อาจารย์ที่ปรึกษาชั้นปีดีเด่น รางวัลดาวรุ่ง

รางวัลเชิดชูเกียรติ ประจำปีการศึกษา 2568

ในโลกของการศึกษา "ความสำเร็จ" ของนักศึกษามักถูกวัดผ่านคะแนน ผลการเรียน หรือผลงานทางวิชาการ แต่สำหรับผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภาสกร เมืองพรหม จากคณะวิทยาศาสตร์ การเรียนรู้ที่แท้จริงอาจเริ่มต้นจากสิ่งที่เรียบง่ายกว่านั้น นั่นคือ การมีพื้นที่ปลอดภัย ให้นักศึกษาได้คิด ได้ลองผิดลองถูก และได้เติบโตในแบบของตนเองโดยไม่ต้องหวาดกลัวต่อการถูกตัดสิน

แนวคิดต่อการเรียนรู้และการพัฒนานักศึกษา

อาจารย์ภาสกรมองว่า การเรียนรู้ที่ดี ไม่ได้หมายถึงการที่นักศึกษาทำคะแนนได้สูงเพียงอย่างเดียว แต่คือการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเติบโตทางความคิด นักศึกษาควรรู้สึกว่าตนเองสามารถตั้งคำถาม ทดลองแนวทางใหม่ และแสดงความคิดเห็นได้อย่างอิสระ โดยไม่ถูกกดดันจากความผิดพลาดหรือความคาดหวังทางคะแนน แนวคิดนี้ทำให้อาจารย์ให้ความสำคัญกับกระบวนการเรียนรู้มากพอ ๆ กับ ผลลัพธ์เพราะเชื่อว่าหากนักศึกษามีความมั่นใจในตนเองและรู้สึกว่าตนได้รับการยอมรับ พวกเขาจะสามารถพัฒนาศักยภาพได้ไกลกว่าที่ระบบการประเมินแบบเดิมอาจมองเห็น

วิธีการสอนและแนวทางการดูแลผู้เรียน

แนวทางการทำงานของอาจารย์ภาสกรไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ แต่ยังรวมถึงการทำหน้าที่เป็นผู้สนับสนุนและเพื่อนคู่คิดของนักศึกษาในระหว่างเส้นทางการเรียนรู้ สิ่งสำคัญคือการเปิดพื้นที่ให้นักศึกษาได้ฝึกคิด ฝึกสื่อสาร และค้นหาความสามารถของตนเองผ่านประสบการณ์จริง เมื่อพบว่า นักศึกษากำลังเผชิญอุปสรรคหรือความไม่มั่นใจ อาจารย์ภาสกรจทำหน้าที่เป็นผู้รับฟังและให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด อาจารย์ภาสกรเลือกช่วยเหลือในสิ่งที่ตนเองทำได้ ทั้งการประสานหาแหล่งทุนสนับสนุนจากคณะ การใช้ทุนวิจัยส่วนตัวเพื่อจ้างงานนักศึกษา ประสบการณ์อาจารย์ทำให้เราตระหนักได้ว่า การดูแลนักศึกษาไม่ได้มีเพียงมิติทางวิชาการ แต่ยังเกี่ยวข้องกับสุขภาพจิต คุณภาพชีวิต และความมั่นคงทางเศรษฐกิจของผู้เรียนด้วย หลายครั้ง สิ่งที่นักศึกษาต้องการอาจไม่ใช่คำตอบทางวิชาการ หากแต่เป็นใครสักคนที่พร้อมจะรับฟังและช่วยให้พวกเขาเชื่อมั่นว่าตนยังสามารถก้าวต่อไปได้

ผลลัพธ์หรือการเปลี่ยนแปลงที่ภาคภูมิใจ

สิ่งที่อาจารย์ภาสกรภาคภูมิใจ ไม่ใช่เพียงรางวัลหรือความสำเร็จทางวิชาการของนักศึกษา แต่คือการได้เห็นคนคนหนึ่งค้นพบศักยภาพของตัวเอง และสามารถยืนหยัดก้าวผ่านข้อจำกัดต่าง ๆ ได้ด้วยความมั่นใจ การได้เห็นนักศึกษาเป็นผู้ที่มีศักยภาพในการสื่อสารวิทยาศาสตร์ pitching กับภาคเอกชนได้สำเร็จ รวมถึงที่ได้รับคัดเลือกไปแลกเปลี่ยนต่างประเทศ ผลงานได้รับการจดอนุสิทธิบัตร และจบการศึกษาด้วยรางวัลผลการศึกษายอดเยี่ยมขั้นวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต จากมูลนิธิศาสตราจารย์ ดร.แถบ นีละนิธิ ดังนั้น สำหรับอาจารย์ ความสำเร็จของการศึกษาไม่ใช่การสร้าง “คนเก่ง” เพียงอย่างเดียว แต่คือการสร้างคนที่สามารถเติบโต มีความหวัง และเห็นคุณค่าในตนเอง แม้จะสามารถช่วยเหลือนักศึกษาเป็นรายบุคคลได้หลายกรณี แต่อาจารย์ภาสกรยังมองเห็นช่องว่างสำคัญในระบบการดูแลนักศึกษา โดยเฉพาะกรณีที่นักศึกษาหลุดออกจากระบบเพียงเพราะไม่ได้รับการสนับสนุนที่เหมาะสม

สิ่งที่อาจารย์อยากผลักดันต่อไป คือการสร้างระบบติดตามและดูแลนักศึกษาเชิงรุกที่ละเอียดและครอบคลุมมากขึ้น รวมถึงการสร้างความเข้าใจร่วมกันว่า “อาจารย์ที่ปรึกษา” ไม่ได้มีหน้าที่เพียงดูแลงานวิจัยหรือผลการเรียน แต่ต้องช่วยประคับประคองสุขภาพจิต ทักษะชีวิต และคุณภาพชีวิตของนักศึกษาไปพร้อมกัน เป้าหมายสำคัญคือการสร้าง Support Network ที่สามารถคัดกรองและส่งต่อความช่วยเหลือไปยังนักศึกษาที่กำลังเผชิญปัญหา ไม่ว่าจะด้านการเรียน งานวิจัย หรือทุนทรัพย์ เพื่อไม่ให้นักศึกษาคนใดต้องสูญเสียโอกาสทางการศึกษาเพียงเพราะขาดคนที่มองเห็นและเข้าใจพวกเขา

ข้อคิดหรือคำแนะนำสำหรับอาจารย์และบุคลากรการศึกษา

ประสบการณ์ของอาจารย์สะท้อนให้เห็นว่า บางครั้ง การช่วยเหลือเล็ก ๆ การเปิดโอกาส หรือการอยู่เคียงข้างในช่วงเวลาที่ยากลำบาก อาจกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้นักศึกษากลับมายืนได้อีกครั้ง

สรุปบทเรียนสำคัญ

แนวคิดการสอนของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภาสกร เมืองพรหม สะท้อนให้เห็นว่า “พื้นที่ปลอดภัย” คือรากฐานสำคัญของการเรียนรู้ เมื่อผู้เรียนรู้สึกว่าตนสามารถผิดพลาดได้ สามารถตั้งคำถามได้ และได้รับการสนับสนุนอย่างจริงใจ พวกเขาจะกล้าพัฒนาตนเองและก้าวข้ามข้อจำกัดเดิม ๆ ได้ บทบาทของครูหรืออาจารย์อาจไม่ได้อยู่ที่การสร้างนักศึกษาที่สมบูรณ์แบบที่สุด แต่อยู่ที่การช่วยเหลือผู้เรียนให้เขาไม่ต้องเดินผ่านความยากลำบากเพียงลำพัง

ข้อมูลเพิ่มเติม

ผลงานของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ภาสกร เมืองพรหม คลิก

เรียบเรียงโดย นางสาวอารยา ศรีบัวบาน

Series : รางวัลเชิดชูเกียรติ ประจำปีการศึกษา 2568