บทสัมภาษณ์ Exclusive จากกิจกรรมเสวนา PSF Connect: เชื่อมประสบการณ์ แบ่งปันการเรียนรู้ – ผศ.ดร.สุธิวัชร ศุภลักษณ์

การเสวนามีขึ้นในวันจันทร์ที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 13.00-16.00

           ณ ยุคปัจจุบันนี้ การประเมินตนเองบันว่าเป็นทักษะที่ใหญ่หลวง เนื่องจากปฏิเสธค่อนข้างยากว่าทุกวันนี้เองผู้คนรุ่มใหม่บางส่วนเริ่มให้ความสำคัญกับการศึกษาในระดับอุดมศึกษาน้อยลง กอปรกับในแง่ของผู้ถ่ายทอดความรู้ การประเมินตนเองย่อมเป็นส่วยช่วยให้แต่ละรายปัจเจกสามารถปรับแนวทางการเรียนการสอนโดยมีหลักยึดอ้างอิงอย่าง PSF (Professional Standard Framework) ซึ่งเป็นกรอบมาตรฐานวิชาชีพเพื่อการสอนและการสนับสนุนการเรียนรู้ระดับอุดมศึกษา

ด้วยเหตุนี้เอง การยื่นขอ PSF นั้นมีที่มาที่ไปอย่างไร ต้องเจออะไร จะยากมากมายแค่ไหน วันนี้บทความของเราชวนผู้อ่านร่วมรับรู้กับเรื่องของ ผศ.ดร.สุธิวัชร ศุภลักษณ์ ซึ่งท่านได้ยื่นอยู่ใน KMUTT PSF - Level 2 (Competent) และ TH PSF - Level 2 (Professional Teacher) โดยเรื่องราวของท่านจะเป็นอย่างไร สามารถอ่านกันได้ด้านล่างนี้เลยครับ  

จุดเริ่มต้นก่อนเข้าสู่กระบวนการ PSF

ทำงานสอนมากว่า 10 ปีแล้ว และรู้สึกว่าเราประเมินอาจารย์คนอื่นอยู่ตลอด แต่อยากให้มีคนมาประเมินเราบ้างว่าที่ทำอยู่มันดีแค่ไหน ด้วยความที่จบวิศวะมา ก็สังเกตตั้งแต่ตอนเรียนว่า อาจารย์บางท่านสอนดี บางท่านสอนไม่รู้เรื่อง พอถึงคราวที่ตัวเองต้องมาเป็นอาจารย์ ก็เลยอยากหาเกณฑ์มาวัดตัวเองว่าทำได้ดีแค่ไหน

เลยไปเรียนเพิ่มเติมด้านจิตวิทยาการเรียนรู้ เพื่อเข้าใจว่าทำยังไงให้เด็กอยากเรียน เพราะที่สาขาตัวเองเนี่ยเด็กเป็นสายวิศวะเกือบ 90% ซึ่งเป็นสายที่มีลักษณะการเรียนรู้เฉพาะตัว

แนวทางการสอนและการปรับตัว

เริ่มปรับวิธีสอนโดยสร้างเกมในวิชาเขียนโปรแกรม แทนที่จะสอนแบบ Lecture ธรรมดา ก็ให้เด็กออกแบบเกมเองแล้วมานำเสนอหน้าชั้น ผลปรากฏว่าเด็กกระตือรือร้นมากขึ้น มีเวทีแสดงผลงาน และรู้สึกว่าสิ่งที่ทำมีคุณค่า

ชอบ Challenge ตัวเองอยู่ตลอด ถ้ามีเทคโนโลยีหรืออะไรใหม่ๆ มา มักจะยกมือสมัครทำก่อนเสมอ เช่น เปิดวิชาใหม่เรื่อง Prompt Engineering และ AI ตั้งแต่ยังไม่มี Reference ใดๆ ให้นักศึกษาทดลองใช้ AI แต่งเรื่องผีแล้วมาประกวดกัน แล้วนำผลงานขึ้นเว็บให้รุ่นน้องดูต่อ

กระบวนการยื่นขอ PSF

ทางคณะเริ่มพูดถึงเรื่อง PSF และถามว่ามีใครสนใจยื่นบ้าง ก็ดูเกณฑ์แล้วพบว่าตัวเองมีคุณสมบัติพอ มีพี่เลี้ยงที่เคยผ่านมาก่อนช่วยดู ซึ่งพี่เลี้ยงก็ comment กลับมาว่า "เขียนแบบวิศวะเลย" คือตรงไปตรงมา ไม่ได้มีทฤษฎีการศึกษารองรับ

ก็เลยต้องกลับไปหาทฤษฎีมาใส่ เช่น ทฤษฎี DESC (10%, 20%, 30%) มาอธิบายกระบวนการสอน แล้วส่งให้พี่เลี้ยง 2 คนช่วยดู ปรากฏว่าแต่ละคนให้ Feedback ต่างกัน ซึ่งทำให้เห็นว่า สิ่งที่เขียนอยู่ยังขาดหรือมีจุดที่ต้องปรับปรุงตรงไหนบ้าง

ยื่นทั้ง Thailand PSF และ UK Fellowship พร้อมกันในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงมีนาคม ผลการประเมินของ UK ใช้เวลาประมาณ 6-7 เดือน ส่วน Thailand ใช้เวลาประมาณ 1 ปี

เคสที่เขียนยื่น (Level 3 / Senior Fellow)

เคสที่ 1 — วิชา Business Negotiation ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย ให้นักศึกษาฝึกเจรจาต่อรองในหลายรูปแบบ ทั้งแบบ 2 ฝ่าย หลายฝ่าย และในบริบทองค์กร เพราะวิชานี้เอื้อต่อการออกแบบกิจกรรม Active Learning ได้มาก

เคสที่ 2 — บทบาทการเป็นประธานหลักสูตร ในช่วงที่หลักสูตรครบรอบการปรับปรุง ได้รับผิดชอบเป็นประธานหลักสูตร ต้องนำทีมอาจารย์มาร่วมกันคิด กำหนด Learning Outcomes ปรับโครงสร้างหลักสูตร และยังทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงอาจารย์ใหม่ด้วย เคสนี้สะท้อนทั้งความเป็นผู้นำและการพัฒนาบุคลากรอื่น ซึ่งตรงกับเกณฑ์ระดับ 3 ที่เน้นเรื่อง Leadership

มุมมองหลังจากได้รับการรับรอง

PSF เปลี่ยนมุมมองการสอนอย่างชัดเจน จากเดิมที่คิดว่าตัวเองเป็น "ผู้สอน" ก็เปลี่ยนมาเป็น "ผู้ออกแบบประสบการณ์การเรียนรู้" เพราะผู้เรียนแต่ละคนมีความแตกต่างกัน โดยเฉพาะในยุคปัจจุบันที่นักศึกษา Gen ใหม่ๆ มีความต้องการแตกต่างจากเดิมมาก

แต่ก่อนเราเตรียมเนื้อหามาเต็มที่ แล้วก็สอนไปเรื่อยๆ แต่ตอนนี้ต้องคิดว่า "จะสร้างเวทีให้เขาอย่างไร" เพราะเราบังคับไม่ได้ว่าเด็กต้องทำอะไร แต่ถ้าเขามีโจทย์ มีปัญหา เราก็ต้องหาวิธีให้เขาแก้ได้ในแบบที่ถูกต้องและบรรลุเป้าหมาย

คำแนะนำสำหรับผู้ที่ยังไม่ได้ยื่น

- เริ่มเขียนก่อนเลย อย่ารอให้พร้อม 100% เพราะทุกคนมีของอยู่แล้ว เพียงแต่ยังไม่รู้จะเขียนออกมายังไง

- ให้มีพี่เลี้ยงหรือคนช่วย Feedback เพราะมุมมองจากภายนอกช่วยให้เห็นสิ่งที่ตัวเองมองไม่เห็น

- ใช้ AI ช่วยได้ UK PSF อนุญาตและสนับสนุนให้ใช้ AI เป็นเครื่องมือ

- ถ้าจะรีบ ให้ยื่นก่อน เพราะมีคิวรอประเมิน ยื่นเร็วก็ได้เปรียบเรื่องเวลา

- อย่ากลัว กระบวนการนี้ไม่ได้ยากเกินความสามารถ ทุกคนที่เป็นอาจารย์อยู่แล้วมีเนื้อหาให้เขียนเพียงพอ เพียงแต่ต้องหาวิธีดึงออกมาให้เป็นระบบ

หากท่านใดต้องการรับชมการเสวนาครั้งนี้เต็ม ๆ สามารถรับชมเพิ่มเติมได้ที่ลิงก์ด้านล่างนี้

เรียบเรียงโดยนายฮานีฟ ไวยศิลป์

นักบรรณสารสนเทศ สำนักหอสมุด มจธ.

ผ่านการถอดเทปโดยเครื่องมือ Transkriptor