ผู้ให้ข้อมูล : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เอกชัย อยู่ประเสริฐชัย ภาควิชาวิศวกรรมโยธา

ประเภท อาจารย์ที่ปรึกษากิจกรรมนักศึกษาดีเด่น  รางวัลดาวรุ่ง

รางวัลเชิดชูเกียรติ ประจำปีการศึกษา 2568

ในสายวิชาชีพวิศวกรรม ทฤษฎีอย่างเดียวไม่เพียงพอสำหรับการทำงานจริง สิ่งสำคัญไม่แพ้กัน คือ คิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา และตัดสินใจอย่างรับผิดชอบต่อวิชาชีพ สำหรับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เอกชัย อยู่ประเสริฐชัย ภาควิชาวิศวกรรมโยธา การเรียนรู้ที่ดีจึงไม่ใช่เพียงจดจำเนื้อหาเพื่อสอบผ่าน

แนวคิดต่อการเรียนรู้และการพัฒนานักศึกษา

อาจารย์เอกชัยมองว่า “การเรียนรู้ที่ดี” ต้องทำให้นักศึกษาสามารถคิดวิเคราะห์ ตั้งคำถาม และเชื่อมโยงทฤษฎีกับการปฏิบัติได้ด้วยตนเอง การศึกษาไม่ควรหยุดอยู่เพียงการถ่ายทอดความรู้ แต่ต้องช่วยให้นักศึกษาพัฒนาทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต รู้จักค้นคว้า ปรับตัว และรับผิดชอบต่อวิชาชีพของตนเองในอนาคต

ในมุมมองของอาจารย์ วิศวกรที่ดีไม่ใช่เพียงคนที่คำนวณได้ถูกต้อง แต่ต้องเป็นคนที่สามารถคิดอย่างเป็นระบบ มองเห็นผลกระทบของงานที่ทำ และตัดสินใจโดยคำนึงถึงทั้งคุณภาพ ความปลอดภัย และความรับผิดชอบต่อสังคม

วิธีการสอนและแนวทางการดูแลผู้เรียน

อาจารย์ให้ความสำคัญกับ “การเรียนรู้เชิงรุก” เพื่อกระตุ้นให้นักศึกษามีส่วนร่วมในชั้นเรียนมากขึ้น แทนที่จะเป็นผู้รับฟังเพียงอย่างเดียว นักศึกษาจะได้ฝึกคิด วิเคราะห์ แลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกัน ใช้การทำงานกลุ่ม การอภิปราย และการเชื่อมโยงบทเรียนเข้ากับกรณีศึกษาจริง เพื่อให้นักศึกษาเห็นภาพว่าองค์ความรู้ทางวิศวกรรมสามารถนำไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริงได้อย่างไร แนวทางนี้ช่วยให้นักศึกษารู้สึกว่าการเรียนไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัว และทำให้เกิดแรงจูงใจในการเรียนรู้มากขึ้น ซึ่งแนวคิดนี้ต้องปลูกฝังให้นักศึกษากล้าตั้งคำถามและกล้าแสดงความคิดเห็น เพราะเชื่อว่ากระบวนการเรียนรู้ที่ดีต้องเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้คิดด้วยตนเอง ไม่ใช่เพียงรอรับคำตอบจากผู้สอน อีกทั้งยังต้องเปิดโอกาสให้นักศึกษามีส่วนร่วมจากการทำงานร่วมกันและแก้ปัญหาจากกรณีศึกษาจริง ประสบการณ์เหล่านี้ทำให้เราตระหนักได้ว่า การเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพไม่ได้เกิดจากการสอนเพียงฝ่ายเดียว แต่ต้องเกิดจากการที่ผู้เรียนรู้สึกว่าตนเองมีบทบาทในกระบวนการเรียนรู้ด้วย

ผลลัพธ์หรือการเปลี่ยนแปลงที่ภาคภูมิใจ

อาจารย์จะภูมิใจที่สุด ถ้าได้เห็นนักศึกษานำองค์ความรู้และทักษะที่เรียนไปใช้จนประสบความสำเร็จในการทำงาน ซึ่งความสำเร็จไม่ได้วัดเพียงตำแหน่งงานหรือรายได้ แต่คือการที่นักศึกษาสามารถเติบโตเป็นวิศวกรที่คิดวิเคราะห์ได้ดี มีความสามารถในการแก้ปัญหา และได้รับการยอมรับในสายวิชาชีพ สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าการเรียนรู้ในมหาวิทยาลัยสามารถต่อยอดไปสู่การทำงานจริงได้อย่างดี

ในเส้นทางการพัฒนาการเรียนการสอน อาจารย์ต้องการพัฒนาการเรียนรู้ให้เชื่อมโยงกับภาคอุตสาหกรรมและสถานการณ์จริงมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะการบูรณาการงานวิจัยเข้ากับการเรียนการสอนและการทำงานวิชาชีพ ผลักดันให้นักศึกษาได้มีโอกาสทำงานร่วมกับภาคอุตสาหกรรมและโครงการจริง สัมผัสประสบการณ์การทำงานตั้งแต่ยังเรียนอยู่ รวมถึงได้พัฒนาทักษะที่จำเป็นต่อการทำงานในระดับสากล

ข้อคิดและสรุปบทเรียนสำคัญ

การเรียนรู้ที่ดีต้องทำให้ผู้เรียน “คิดเป็น” เพราะเมื่อผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ ตั้งคำถาม และเชื่อมโยงความรู้กับสถานการณ์จริงได้ พวกเขาจะสามารถพัฒนาตนเองต่อไปได้ตลอดชีวิต ในขณะเดียวกันการสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม ก็เป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้นักศึกษากล้าแสดงออกและเห็นคุณค่าของการเรียนรู้มากขึ้น การเรียนรู้ที่เชื่อมโยงทฤษฎีกับการปฏิบัติ และช่วยให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปใช้แก้ปัญหาในโลกจริงได้ด้วยตนเอง

ข้อมูลเพิ่มเติม

ผลงานของ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เอกชัย อยู่ประเสริฐชัย คลิก

เรียบเรียงโดย นางสาวอารยา ศรีบัวบาน

Series : รางวัลเชิดชูเกียรติ ประจำปีการศึกษา 2568