ผู้ให้ข้อมูล : อาจารย์เจษฎา จันทวงษ์โส ภาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการ

ประเภท อาจารย์ที่ปรึกษาชั้นปีดีเด่น รางวัลผู้ทรงคุณค่า

รางวัลเชิดชูเกียรติ ประจำปีการศึกษา 2568

การศึกษาในปัจจุบันอาจไม่ใช่เพียงการแข่งขันเพื่อให้สอบผ่านหรือได้คะแนนดี แต่คือการสร้างคนที่สามารถคิด วิเคราะห์ แก้ปัญหา และใช้ชีวิตร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีคุณภาพ

อาจารย์เจษฎา จันทวงษ์โส เป็นอาจารย์ที่มองว่าการเรียนรู้ของนักศึกษาไม่ควรหยุดอยู่แค่ในห้องเรียน แต่ควรเป็นกระบวนการที่ช่วยให้ผู้เรียนพัฒนาความคิด ความเข้าใจ และความเป็นมนุษย์ของตนเองอย่างต่อเนื่อง

แนวคิดดังกล่าวสะท้อนผ่านทั้งวิธีการดูแลนักศึกษา การรับฟังปัญหาของผู้เรียน และความตั้งใจในการปลูกฝังคุณลักษณะที่ดีให้กับนักศึกษา เพื่อให้พวกเขาเติบโตเป็นทั้งคนเก่งและคนดีที่มีคุณค่าต่อสังคม

แนวคิดต่อการเรียนรู้และการพัฒนานักศึกษา

 สำหรับ อาจารย์เจษฎา การเรียนรู้ที่ดีไม่ใช่เพียงการจดจำเนื้อหาเพื่อสอบให้ผ่าน แต่คือการที่นักศึกษาสามารถนำสิ่งที่เรียนไปทบทวน ทำความเข้าใจเพิ่มเติม คิดวิเคราะห์ ตั้งคำถาม ทดลอง และต่อยอดความรู้ได้ด้วยตนเอง

ท่านมองว่าการเรียนรู้ควรเกิดขึ้นในทุกด้านของชีวิต ทั้งด้านการเรียน การทำงาน และการใช้ชีวิตร่วมกับผู้อื่น เพราะความรู้ที่แท้จริงไม่ใช่เพียงสิ่งที่อยู่ในตำรา แต่คือความสามารถในการนำความรู้ไปใช้และพัฒนาตนเองได้อย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ ท่านยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาความคิดและคุณลักษณะภายในของนักศึกษา โดยเฉพาะเรื่องการเข้าใจผู้อื่น การมีวินัย และการใช้ความรู้เพื่อสร้างประโยชน์ต่อสังคมในอนาคต

แนวคิดนี้สะท้อนให้เห็นว่าการศึกษาในมุมมองของท่าน ไม่ได้มุ่งสร้างเพียง “คนที่เรียนเก่ง” แต่ต้องการสร้างคนที่คิดเป็น ใช้ชีวิตเป็น และเติบโตเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพของสังคม

วิธีการสอนหรือแนวทางที่ใช้ในการดูแลผู้เรียน

 อาจารย์เจษฎา มองว่าการดูแลนักศึกษาไม่สามารถใช้เพียงการสั่งหรือการให้คำแนะนำทั่วไปได้ เพราะปัญหาของผู้เรียนแต่ละคนมีความซับซ้อนและแตกต่างกัน

เมื่อเกิดปัญหา นักศึกษามักสูญเสียสมาธิ แรงจูงใจ และความเชื่อมั่นในตนเอง ซึ่งส่งผลต่อทั้งการเรียนและการใช้ชีวิต ดังนั้น สิ่งสำคัญที่สุดคือการเข้าใจสาเหตุที่แท้จริงของปัญหา ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเรียน ครอบครัว สภาพจิตใจ เศรษฐกิจ หรือแม้แต่ความแตกต่างของวัยและมุมมองระหว่างผู้สอนกับผู้เรียน

แนวทางที่ท่านใช้ คือการเริ่มต้นจาก “การรับฟังอย่างจริงใจ” เพื่อสร้างความไว้วางใจให้นักศึกษารู้สึกว่าตนเองไม่ได้เผชิญปัญหาเพียงลำพัง จากนั้นจึงช่วยผู้เรียนวางเป้าหมายระยะสั้นที่สามารถทำได้จริง และค่อย ๆ ติดตาม ให้กำลังใจ รวมถึงประสานผู้ปกครองหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเมื่อจำเป็น

วิธีการเช่นนี้ช่วยให้นักศึกษาค่อย ๆ กลับมามีความมั่นใจ มีวินัย และสามารถพัฒนาตนเองต่อไปได้ด้วยตนเองในระยะยาว

ผลลัพธ์หรือการเปลี่ยนแปลงที่ภาคภูมิใจ

 สิ่งที่ อาจารย์เจษฎา ภาคภูมิใจที่สุด คือการได้เห็นนักศึกษาค่อย ๆ พัฒนาความมั่นใจในตัวเอง

จากนักศึกษาที่เคยนิ่งเงียบ ไม่อยากคิดหรือรอคำตอบจากผู้อื่น กลายเป็นคนที่สามารถคิดวิเคราะห์ แก้ปัญหา มีวินัย กล้าตัดสินใจ และค้นพบเป้าหมายของตนเองได้

สำหรับท่าน ความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้มีคุณค่ามากกว่าความสำเร็จทางวิชาการเพียงอย่างเดียว เพราะสะท้อนถึงการเติบโตภายในของผู้เรียน ทั้งด้านความคิด ความรับผิดชอบ และการมองเห็นคุณค่าของตนเอง

นอกจากนี้ ท่านยังคาดหวังว่านักศึกษาจะสามารถนำความรู้ไปสร้างประโยชน์ให้กับผู้อื่น เข้าใจสังคม และเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างคำตอบหรือทางออกที่ดีให้กับสังคมในอนาคตได้ด้วย

ข้อคิดหรือคำแนะนำสำหรับอาจารย์และบุคลากรการศึกษา

 จากประสบการณ์ของ อาจารย์เจษฎา การทำงานด้านการศึกษาไม่สามารถหยุดอยู่กับความรู้เดิมได้ เพราะทั้งผู้เรียน สังคม และเทคโนโลยีต่างเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

ผู้สอนจึงต้องเปิดโอกาสให้ตนเองได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ อยู่เสมอ โดยเฉพาะเรื่องความแตกต่างของวัย การเปลี่ยนแปลงของสังคม และพฤติกรรมของผู้เรียนในแต่ละยุค เพื่อให้สามารถเข้าใจและดูแลนักศึกษาได้อย่างเหมาะสม

ขณะเดียวกัน ท่านยังเชื่อว่าการศึกษาไม่ควรพัฒนานักศึกษาเพียงด้านความรู้หรือทักษะวิชาชีพ แต่ควรปลูกฝังเรื่องคุณธรรม ความกตัญญูต่อประเทศชาติ และการลดความเห็นแก่ตัว เพื่อให้ผู้เรียนเติบโตเป็นคนที่ไม่เอารัดเอาเปรียบผู้อื่นและสามารถอยู่ร่วมกับสังคมได้อย่างมีคุณค่า

สิ่งที่ท่านอยากเห็นในอนาคต คือการที่มหาวิทยาลัยสามารถสร้างอัตลักษณ์ของนักศึกษา มจธ. ให้เป็นที่ประจักษ์ต่อสังคมไทย ทั้งในด้านความสามารถและคุณลักษณะที่ดีงาม แม้ท่านจะกล่าวอย่างถ่อมตัวว่าอาจดูเป็นความฝัน แต่ก็สะท้อนถึงความตั้งใจจริงในการพัฒนาผู้เรียนให้เติบโตอย่างสมบูรณ์ทั้งด้านความรู้และความเป็นมนุษย์

สรุปบทเรียนสำคัญ

 แนวคิดการทำงานของ อาจารย์เจษฎา จันทวงษ์โส สะท้อนให้เห็นว่า การศึกษาที่แท้จริงไม่ได้จบลงที่การสอบผ่านหรือการได้รับปริญญา แต่คือการช่วยให้ผู้เรียนสามารถคิดเป็น วิเคราะห์เป็น และพัฒนาตนเองต่อไปได้ตลอดชีวิต

การรับฟังอย่างจริงใจ การเข้าใจบริบทชีวิตของนักศึกษา และการค่อย ๆ สร้างความมั่นใจให้ผู้เรียน คือกระบวนการสำคัญที่ช่วยให้การเรียนรู้เกิดขึ้นอย่างมีความหมาย

ท้ายที่สุดแล้ว ความสำเร็จของการศึกษาอาจไม่ได้อยู่ที่การสร้างคนที่เก่งที่สุดเพียงอย่างเดียว แต่คือการสร้างคนที่มีทั้งความรู้ ความรับผิดชอบ และจิตสำนึกที่พร้อมเติบโตไปพร้อมกับสังคมอย่างมีคุณค่า

ข้อมูลเพิ่มเติม

ผลงานของ อาจารย์เจษฎา จันทวงษ์โส คลิก

เรียบเรียงโดย นางสาวสิริปรียา กันตะปีติ

Series : รางวัลเชิดชูเกียรติ ประจำปีการศึกษา 2568