ผู้ให้ข้อมูล : ดร.พลศักดิ์ เลิศหิรัญปัญญา สาขาวิชาครุศาสตร์อุตสาหการ

ประเภท อาจารย์ที่ปรึกษาชั้นปีดีเด่น รางวัลผู้มีมานะ

รางวัลเชิดชูเกียรติ ประจำปีการศึกษา 2568

หลายคนอาจมองว่าการเรียนรู้ที่ดีคือการมีผลยอดเยี่ยม สามารถทำผลงานได้อย่างโดดเด่น แต่สำหรับ ดร.พลศักดิ์ เลิศหิรัญปัญญา จากสาขาวิชาครุศาสตร์อุตสาหการ การเรียนรู้กลับเริ่มต้นจากเรื่องพื้นฐานที่สุดนั่นคือ "การรู้จักหน้าที่ของตนเอง" แนวคิดที่ฟังดูเรียบง่าย แต่กลับเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาผู้เรียน

แนวคิดต่อการเรียนรู้และการพัฒนานักศึกษา

การเรียนรู้ที่ดีไม่ได้เกิดขึ้นจากความเก่งเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการที่นักศึกษารู้จักบทบาทและหน้าที่ของตนเอง ทั้งในฐานะผู้เรียน สมาชิกของทีม และบุคคลที่ต้องรับผิดชอบต่ออนาคตของตน เมื่อผู้เรียนเข้าใจหน้าที่ของตนเอง ก็จะสามารถวางแผน จัดลำดับความสำคัญ และตัดสินใจได้ว่าควรทำสิ่งใดเพื่อให้การเรียนและการใช้ชีวิตดำเนินไปในทิศทางที่เหมาะสม แนวคิดนี้ยังมุ่งปลูกฝังวินัย ความรับผิดชอบ และความเข้าใจตนเอง ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการเติบโตในระยะยาว

วิธีการสอนและแนวทางการดูแลผู้เรียน

ในการดูแลนักศึกษา อาจารย์ให้ความสำคัญกับการพูดคุย ให้คำปรึกษา และติดตามนักศึกษาอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะนักศึกษาที่มีข้อจำกัดด้านชีวิตส่วนตัวหรือมีภารกิจพิเศษนอกห้องเรียน

หนึ่งในกลุ่มนักศึกษาที่ต้องการการดูแลเฉพาะคือ “นักศึกษานักกีฬาทีมชาติ” ซึ่งต้องลาเรียนเพื่อไปเก็บตัวฝึกซ้อมและแข่งขัน การดูแลนักศึกษากลุ่มนี้จำเป็นต้องอาศัยความเข้าใจทั้งด้านเวลา วินัย และข้อจำกัดในการเรียน อาจารย์จึงพยายามช่วยวางแผนการเรียน ติดตามความก้าวหน้า และให้คำปรึกษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้นักศึกษาสามารถรักษาสมดุลระหว่างบทบาทนักกีฬาและบทบาทนักศึกษาได้ นอกจากนี้ ยังมีการดูแลนักศึกษาที่ประสบปัญหาส่วนตัวหรือขาดแรงจูงใจในการเรียน โดยอาศัยการพูดคุยและช่วยให้นักศึกษากลับมาเห็นเป้าหมายของตนเองอีกครั้ง เพราะปัญหาที่ยากที่สุดสำหรับอาจารย์คือ “การที่ผู้เรียนไม่รู้จักหน้าที่ของตนเองและการขาดความรับผิดชอบ” เมื่อผู้เรียนไม่เห็นบทบาทของตนเอง ก็อาจส่งผลต่อทั้งการเรียน การทำงานร่วมกับผู้อื่น และการใช้ชีวิตโดยรวม

สิ่งสำคัญที่อาจารย์เรียนรู้จากการทำงานกับนักศึกษาคือ การพัฒนาผู้เรียนต้องอาศัยทั้ง “ความเข้าใจ” และ “ความสม่ำเสมอ” ในการดูแล บางครั้งนักศึกษาอาจไม่ได้ต้องการคำสั่งหรือการตำหนิ แต่ต้องการคนที่ช่วยสะท้อนให้เห็นว่าหน้าที่ของตนเองสำคัญอย่างไร และผลของความรับผิดชอบจะส่งผลต่ออนาคตอย่างไร

ผลลัพธ์และความเปลี่ยนแปลงที่ภาคภูมิใจ

สิ่งที่อาจารย์รู้สึกภูมิใจได้ ก็คือ การได้เห็นนักศึกษาที่เคยเผชิญปัญหาส่วนตัวสามารถกลับมามุมานะในการเรียนและสำเร็จการศึกษาได้ตามแผน สำหรับประสบการณ์ในการดูแลนักศึกษา อาจารย์ยังมองว่าสิ่งที่สามารถพัฒนาได้มากขึ้น คือการส่งเสริมศักยภาพของผู้เรียนให้ก้าวไปสู่เวทีการแข่งขันหรือการประเมินสมรรถนะในสายวิชาชีพ การเปิดโอกาสให้นักศึกษาได้ทดสอบความสามารถของตนเองในเวทีจริง เพื่อเป็นแรงผลักดันในการพัฒนาตนเอง

สรุปบทเรียนสำคัญ

แม้การศึกษาในปัจจุบันจะเต็มไปด้วยความท้าทายและความเปลี่ยนแปลง แต่แนวคิดการสอนของ ดร.พลศักดิ์ เลิศหิรัญปัญญา แสดงให้เห็นว่า “ความรับผิดชอบ” และ “การรู้หน้าที่ของตนเอง” คือรากฐานสำคัญของการเรียนรู้และการเติบโตของนักศึกษา

ข้อมูลเพิ่มเติม

ผลงานของดร.พลศักดิ์ เลิศหิรัญปัญญา คลิก

เรียบเรียงโดย นางสาวอารยา ศรีบัวบาน

Series : รางวัลเชิดชูเกียรติ ประจำปีการศึกษา 2568