Coach Talk: Sharing Practices for Teaching Excellence แลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติและประสบการณ์ในการขับเคลื่อนของผู้บริหารทางด้านการเรียนการสอนและการพัฒนาสู่มาตรฐาน PSF  

โดย อาจารย์ปาณเลิศ ศิริวงศ์ 

รองคณบดีฝ่ายพัฒนาการศึกษาและการเรียนรู้ คณะศิลปศาสตร์

การบรรยายโดย อาจารย์ปาณเลิศ ศิริวงศ์ ได้ถ่ายทอดประสบการณ์จากการนำกรอบมาตรฐานวิชาชีพ (UKPSF) มาใช้เปลี่ยนแปลงการเรียนการสอนจริง พร้อมทั้งแชร์แนวทางและระบบสนับสนุนของคณะศิลปศาสตร์ ที่ช่วยให้อาจารย์ในคณะยื่นขอรับการรับรองจนมีสัดส่วนผู้ได้รับรองค่อนข้างสูง โดยสรุปประเด็นสำคัญได้ดังนี้

1.การทบทวนและปรับปรุงการออกแบบการเรียนการสอน (Reflecting on Teaching Design)

อาจารย์ปาณเลิศได้นำสิ่งที่ได้จากการอบรม UKPSF มาปรับใช้ในการสอน 3 ด้านหลัก คือ

• การปรับตัวให้เข้ากับช่องว่างระหว่างวัย (Generational Gap): ผู้สอนและผู้เรียนเติบโตมาในยุคสมัยที่ต่างกัน ตัวอย่างเช่น เครื่องมือในอดีตอย่าง แผ่นดิสก์ (Floppy disk) หรือ เพจเจอร์ (Pager) ซึ่งเด็กยุคนี้ไม่เคยใช้และไม่เข้าใจบริบท การนำประสบการณ์ส่วนตัวของผู้สอนมาเล่าเพียงอย่างเดียวจึงอาจทำให้ผู้เรียนไม่เข้าใจ ผู้สอนจึงต้องปรับตัวและเตรียมเนื้อหาที่เชื่อมโยงกับสิ่งที่ผู้เรียนคุ้นเคยจริง เพื่อสื่อสารได้ตรงกัน
• ความสำคัญของการประเมินผู้เรียนก่อนเริ่มเรียน (Pre-assessment): โดยเฉพาะวิชาศึกษาทั่วไป (Gen Ed) ที่เด็กมาจากหลายภาควิชาและมีความรู้พื้นฐานไม่เท่ากัน หากสอนไปตามปกติโดยไม่เช็กก่อน เด็กที่ไม่เข้าใจจะถูกทิ้งไว้ข้างหลัง และจะเห็นปัญหาอีกทีเมื่อสอบตกปลายเทอม ผู้สอนจึงควรประเมินพื้นฐานตั้งแต่ก่อนเริ่มเรียน เพื่อปรับกระบวนการสอนให้ทุกคนเดินหน้าไปพร้อมกันได้
• การออกแบบการสอนที่เน้นกระบวนการ (Constructive Alignment & Process Focus): การสั่งงานชิ้นใหญ่ (Final Project) โดยบอกแค่เกณฑ์ประเมิน แต่ไม่ได้แนะแนวทางกระบวนการ เปรียบเหมือนการสร้างบันไดที่ขั้นสูงถึงครึ่งตัว ทำให้เด็กรู้สึกยากและท้อ วิธีแก้ไขคือผู้สอนต้องซอยบทเรียนออกเป็นขั้นเล็กๆ ให้ผู้เรียนค่อยๆ ก้าวไปทีละขั้น ซึ่งจะช่วยให้ผู้เรียนมองว่าเป้าหมายปลายทางนั้นทำสำเร็จได้ไม่ยาก

2.กระบวนการและระบบสนับสนุน UKPSF ของคณะศิลปศาสตร์ (Support Systems for UKPSF)

แม้คณะศิลปศาสตร์จะมีจำนวนอาจารย์ไม่มาก แต่กลับมีสัดส่วนผู้ได้รับรอง UKPSF สูง เนื่องจากมีระบบจัดการและกลไกสนับสนุนที่ชัดเจน:

• การปรับทัศนคติ (Mindset): แก้ปัญหาอาจารย์ไม่รู้จะเขียนอะไร หรือกังวลว่าผลงานไม่ดีพอ ด้วยการชี้ให้เห็นว่า สิ่งที่อาจารย์ทำเพื่อแก้ไขปัญหาให้ผู้เรียนในทุกเทอมอยู่แล้ว (เช่น การทำหลักสูตร OBE) คือสิ่งที่ UKPSF ต้องการ เพียงแค่นำเรื่องนั้นมาเขียนบรรยายและแนบหลักฐานให้ตรงเกณฑ์
• การกำจัดอุปสรรคและสร้างกลไกสนับสนุน:
  • ด้านงบประมาณ: มหาวิทยาลัยออกค่าธรรมเนียมให้ครึ่งหนึ่ง และคณะช่วยสนับสนุนส่วนที่เหลือ ทำให้อาจารย์ไม่ต้องจ่ายเอง พร้อมกระตุ้นให้รีบทำในช่วงที่มีงบสนับสนุน
  • ด้านการเขียน: จัดหา "โค้ช" (อาจารย์ที่เคยผ่านการรับรอง) มาช่วยให้คำแนะนำ โดยคณะนับภาระงานเพิ่มให้โค้ชเป็นแรงจูงใจ พร้อมให้ทริคว่าเน้นแสดงหลักฐานที่ทำเพื่อผู้เรียนและมุ่งสู่ผลลัพธ์ (Outcome)
  • ด้านผู้รับรอง (Referee): คณะช่วยแนะนำว่าอาจารย์แต่ละท่านควรเลือกใครมาเป็นผู้รับรอง เช่น หัวหน้างาน หรือเพื่อนร่วมงานที่ทำงานใกล้ชิดกัน
• การเชิดชูเกียรติและสร้างแรงกดดันทางอ้อม: เมื่ออาจารย์ผ่านการรับรอง คณะจะนำภาพความสำเร็จไปติดประกาศในลิฟต์ประมาณ 1 เดือน นอกจากจะเป็นการเชิดชูเกียรติแล้ว ยังเป็นแรงกดดันทางอ้อมให้อาจารย์ท่านอื่นตื่นตัว เช่น เมื่ออาจารย์ปาณเลิศ (ผู้ดูแลโครงการ) เดินเข้าลิฟต์ อาจารย์ที่กำลังเตรียมยื่นขอจะรีบรายงานความคืบหน้าทันทีแม้ยังไม่ได้ทวงถาม ถือเป็นกลไกเชิงจิตวิทยาที่ได้ผลดี

หัวใจสำคัญในการขับเคลื่อน UKPSF ของคณะศิลปศาสตร์ ไม่ได้อยู่แค่การผลักดันให้อาจารย์ทำเอกสารยื่นขอรับรอง แต่เริ่มจากการใช้นวัตกรรมการสอนจริงในการปิดช่องว่างระหว่างวัย การประเมินพื้นฐานผู้เรียนก่อนเริ่มสอน และการซอยกระบวนการเรียนรู้ให้เป็นขั้นเล็กๆ ขณะเดียวกัน คณะได้เข้าไปช่วยทลายอุปสรรคอย่างครบวงจร ทั้งการปรับ Mindset การสนับสนุนงบประมาณเต็มจำนวน การจัดระบบโค้ชชิ่งพร้อมนับภาระงาน และการใช้มาตรการทางสังคมเชิงบวกในองค์กร ส่งผลให้อาจารย์มีความมั่นใจและยื่นขอการรับรองได้สำเร็จในสัดส่วนที่สูง

สามารถรับชมการเสวนาฉบับเต็มได้ที่ลิงก์ด้านล่างนี้

เรียบเรียงโดย นางสาวสิริปรียา กันตะปีติ

นักบรรณสารสนเทศ สำนักหอสมุด มจธ.

บทความนี้ใช้เครื่องมือ NotebookLM ช่วยในการถอดและสรุป