bibliophile คืออะไร? ทำไมการเป็น “คนรักหนังสือ” จึงมีความหมายมากกว่าที่คิด

           อาจไม่ค่อยคุ้นหูคุ้นตาเท่าใดนักกับคำว่า bibliophile แต่ถ้าพูดว่า “หนอนหนังสือ” ก็แลว่าจะต้อง อ๋อ กันหมด ที่หมายถึงคนที่รักหนังสือเป็นอย่างยิ่งจนตัวติดประชิดระยะเผาขนกับสิ่งที่ตนเองรัก ดังกล่าวจึงเป็นนิยามของผู้ที่ถูกเรียกว่าเป็นหนอนหนังสือ

           เมื่อพูดถึง bibliophile คำว่า phile มีความหมายว่า “รัก” ขณะที่ Biblio นั่นคือหนังสือ ซึ่งความหมายโดยรวมก็คือคนที่ชอบหนังสือ หากแต่คำอธิบายของคนประเภทนี้นั้นสามารถรับรู้ได้ลึกซึ้งยิ่งกว่า ที่สามารถให้ความหมายไปทางความรู้สึกได้มากกว่า อาจกล่าวได้ว่า คือ “คนที่รักหนังสือเป็นพิเศษ” หรือเป็นมนุษย์ผู้ “หลงใหลในหนังสือ” หลง+ใหลไปตั้งแต่เนื้อหา ประสบการณ์ ความรู้สึก และมีมุมมองต่อคุณค่าของหนังสือในหลายมิติมาก การเป็น  bibliophile จึงเป็นทั้งบุคลิกลักษะ ความชอบส่วนตัว และวิถีการใช้ชีวิตแบบหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ การเก็บสะสม และความเพลิดเพลินจากวัฒนธรรมการอ่านอย่างแท้จริง

Bibliophile คือแค่ “ชอบอ่านหนังสือ” หรือไม่?

           ในความเป็นจริงแล้ว คนรักหนังสือ อาจแบ่งไปหลายะดับกว่าที่คิด ตั้งแต่คนที่ชอบอ่านอย่างสม่ำเสมอ ไม่ว่าจะเป็นนิยาย สารคดี หนังสือวิชาการ คอมิก บทความขนาดยาว คนที่หลงใหลในตัวหนังสือเป็นวัตถุ เช่น ชอบกลิ่นกระดาษ ชอบปกหนังสือ ชอบพวกจดหมายเหตุเก่าๆ นักสะสม ที่ตามหาฉบับพิมพ์ครั้งแรก หาฉบับหายาก หรือฉบับที่มีลายเซ็นผู้ประพันธ์ คนที่สนุกกับบรยากาศของการอ่าน เช่น ชอบร้านหนังสือ ห้องสมุด หรือมุมอ่านหนังสือสวยๆ และโดยเฉพาะ ผู้ที่มองว่าหนังสือคือเพื่อนคู่คิดตลอดชีวิต

           ด้วยที่กล่าวมา bibliophile อาจไม่จำเป็นต้องเป็นนักอ่านระดับหนักหน่วง หรือจะต้องอยู่ในระดับที่มีห้องสมุดในบ้าน ตราบใดที่เรามีสายสัมพันธ์พิเศษกับ “โลกของหนังสือ”

Bibliophile ก็นับว่ามีสเน่ห์

           แม้ว่ายุคนี้จะมีสื่อรูปแบบใหม่เกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก แต่คนรักหนังสือก็ยังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เหตุผลสำคัญคือ หนังสือให้ประสบการณ์ที่ลึกซึ้งและเป็นส่วนตัวยิ่งกว่าจอมือถือหรือสื่อใดๆ ก็ตาม

           - หนังสือทำให้เราหยุดนิ่งท่ามกลางความวุ่นวาย : ในโลกที่ข้อมูลพุ่งทะยานเข้าหาเราทุกนาที การเปิดหนังสือคือการตั้งใจทำสิ่งหนึ่งอย่างช้าๆ ชัดๆ เป็นการพักใจและพักสมองอย่างแท้จริง

           - การอ่านช่วยเปิดพื้นที่ใหม่ๆ : หนังสือเล่มหนึ่งอาจเปลี่ยนมุมมองทั้งชีวิตได้ ทั้งด้านความรู้ อารมณ์ ความเข้าใจมนุษย์ และการตีความโลก

           - รสนิยมการอ่านสะท้อนตัวคน : หากเราอยากรู้จักใครจริงๆ ลองดูหนังสือที่เขาอ่าน ทุกอย่างบอกเรื่องราวได้ละเอียดอ่อนกว่าที่คิด

           - การสะสมคือความสุขแบบจับต้องได้ : สำหรับ bibliophile บางคน หนังสือคือของสะสมที่มีคุณค่าทางอารมณ์ เช่น ฉบับเก่าที่หายาก หนังสือที่เคยอ่านวัยเด็ก หรือเล่มที่ช่วยให้ผ่านช่วงยากลำบากในชีวิต

Bibliophile คือคนที่รักหนังสือ และหนังสือก็รักเขากลับ

           ไม่ว่าใครจะมีหนังสือกี่เล่ม อ่านช้าแค่ไหน หรือเป็นนักอ่านแนวใด ถ้าหนังสือทำให้คุณรู้สึกอบอุ่น ได้คิด ได้พัก หรือได้เติบโต คุณก็นับว่าเป็น bibliophile ได้ในแบบฉบับของตนเองแล้ว

           เพราะท้ายที่สุด การเป็นคนรักหนังสือ ไม่ใช่ว่าต้องเป็นคนอ่านหนังสือมากที่สุด แต่คือการให้ “ความหมาย” แก่สิ่งที่อ่าน และปล่อยให้มันเปลี่ยนเราไปทีละหน้า ทีละบท ทีละเล่ม

Reference

1 :  Lara Rutherford-Morrison. (7 January 2015). 10 Signs You're a Bibliophile. Bustle. 10 Signs You're A Bibliophile, Because So What If You Like Books More Than People?

2 : Aeknath Mishra. (28 July 2021). Bibliophile. Medium. Bibliophile. A person who loves to read books. | by Aeknath Mishra | Medium