“Form ที่ตอบโจทย์ ทำให้คนอยากใช้เอง”

เป็น Quote สำคัญของ อาจารย์ธนกร สุทธิอาภา ทำให้เห็นว่า หัวใจสำคัญของงานสถาปัตยกรรมในยุคที่ AI เข้ามามีบทบาทมากขึ้นการออกแบบจึงไม่ได้หยุดอยู่แค่ความสวยงาม แต่ต้องเชื่อมโยงกับการใช้งานจริง พฤติกรรมมนุษย์ และบริบทของพื้นที่อย่างลึกซึ้ง

AI for Architecture and Design คือการนำปัญญาประดิษฐ์มาเป็นเครื่องมือช่วยในทุกขั้นตอนของกระบวนการออกแบบ ตั้งแต่การสร้างแนวคิด การออกแบบเบื้องต้น การสร้างภาพเรนเดอร์ ไปจนถึงการวิเคราะห์ข้อมูลพื้นที่ การวางผังอาคารและเมือง รวมถึงการพัฒนาแบบจำลองข้อมูลอาคารในรูปแบบดิจิทัล หรือ (Building Information Modeling : BIM) (Synergysoft, 2026) ซึ่งสามารถช่วยตรวจจับความขัดแย้งของแบบทำให้งานออกแบบมีความแม่นยำขึ้นและลดข้อผิดพลาดได้มากขึ้น จุดเด่นสำคัญของ AI คือความสามารถในการสร้างทางเลือกได้อย่างรวดเร็ว นักออกแบบสามารถทดลองรูปแบบ (form) ได้หลากหลายมากขึ้นในเวลาอันสั้น ทั้งในเชิงมิติของรูปทรง ฟังก์ชัน และการตอบสนองของสิ่งแวดล้อม เช่น แสง ลม หรือการใช้พลังงาน ส่งผลให้การออกแบบไม่ได้อิงเพียงสัญชาตญาณ แต่ยังขับเคลื่อนด้วยข้อมูลที่ช่วยให้ตัดสินใจได้อย่างมีเหตุผลมากขึ้น

ในการใช้งานจริง AI ไม่ได้เข้ามาแทนที่สถาปนิกแต่ทำหน้าที่เป็น "เครื่องมือ" หรือ "ผู้ช่วย" เพราะช่วยลดภาระงานซ้ำ ๆ เพิ่มความเร็วในการทำงาน และเปิดพื้นที่ให้สถาปนิกได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์อย่างเต็มที่โดยรวบรวมไอเดียมานำเสนอให้เลือกและต่อยอด สิ่งที่ยังคงเป็นบทบาทสำคัญของมนุษย์ คือ การตีความตามความต้องการของผู้ใช้งาน เข้าใจบริบททางสังคม วัฒนธรรม และสร้างความหมายให้กับงานออกแบบซึ่งเป็นสิ่งที่ AI ไม่สามารถทดแทนได้

ตัวอย่างหนึ่งของการประยุกต์ใช้ AI สำหรับงานสถาปัตยกรรม เห็นได้จากการนำเสนอผลงานของ อาจารย์ธนกร สุทธิอาภา ในหัวข้อ AI for Architecture and Design ณ ห้อง 108 ในงานนิทรรศการ KMUTT Learning Innovation สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2568 ที่ผ่านมา โดยเป็นการนำเสนอหุ่นยนต์ปูที่ใช้ AI ในการช่วยสร้างสะท้อนมุมมองเชิงสถาปัตยฯที่ชัดเจนว่า หากรูปแบบของการออกแบบนั้นชัดก็จะมีคนสนใจอยากที่ใช้งานมันนั่นเอง เราจึงจะได้เห็นทิศทางใหม่ของการออกแบบที่ผสานเทคโนโลยีเข้ากับกระบวนการคิดเชิงสถาปัตยกรรมอย่างกลมกลืน ซึ่งองค์ความรู้เหล่านี้นั้นคณะสถาปัตยกรรมและการออกแบบ มจธ. ก็มีการเรียนการสอน Communication Design เพื่อนำ AI มาใช้ในการออกแบบ ช่วยสร้างภาพ 3D ตามต้องการด้วย

ติดตามเรื่องราวการออกแบบหุ่นยนต์ปูของอาจารย์ธนกร สุทธิอาภา ได้ในบทความฉบับถัดไป

ส่วนหนึ่งในบทสัมภาษณ์ของ ธนกร สุทธิอาภา เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2568. สัมภาษณ์โดย สิริปรียา กันตะปีติ

ข้อมูลเพิ่มเติม :

Communication Design - SOA+D: School of Architecture and Design

บรรณานุกรม

AEC. (2026). เครื่องมือ AI ที่ช่วยยกระดับงานออกแบบ AI Cheat Sheet สำหรับสถาปัตยกรรม. สืบค้นเมื่อ 17 เมษายน 2569. URL: https://synergysoft.co.th/article/special/aec/ai-cheat-sheet.

Design Inspiration. (2021). BIM คืออะไร? สำคัญอย่างไรต่อวงการอสังหาริมทรัพย์. สืบค้นเมื่อ 20 เมษายน 2569. URL: https://bimspaces.com/blog/what-is-bim-how-important-is-the-real-estate-industry/

ธนกร สุทธิอาภา. 2568. KMUTT Learning innovation Exhibition. สืบค้นเมื่อ 20 เมษายน 2569. URL: https://youtu.be/mj9UksjHpWE?si=8lduzSMKGuLiYGM4.