"พัฒนาการมหาวิทยาลัย เรียนรู้พระราชประวัติ และสำรวจคอลเลกชันประวัติศาสตร์จากแหล่งข้อมูลของห้องสมุดบางมด"

เรื่องราวในอดีตอยู่ใกล้ตัวกว่าที่คิด หอสมุดชวนเปิดประตูสู่การค้นคว้าข้อมูลประวัติศาสตร์ เมื่อบทความที่แล้วเล่าถึงประวัติหอสมุดไปแล้ว และบทความนี้ไม่ได้มาเล่าประวัติมหาวิทยาลัยแต่อย่างใด แต่บทความนี้เป็นการเรียบเรียงเนื้อหาเพื่อเปิดคลังเรื่องราวในอดีตของ มจธ. ผ่านคลังความรู้ของหอสมุดซึ่งจัดเก็บแบบคลังสารสนเทศดิจิทัล (Dspace) สามารถอ่านเพิ่มเติมได้จากบทความ "การเก็บรักษาเรื่องราวของ มจธ. สู่คลังดิจิทัล" และบทความนี้มาเล่าถึงบริการหอบรรณสารสนเทศ

จากประวัติของหอสมุดทำให้เรารู้ได้ว่า ห้องสมุดมีคำว่า "บรรณสารสนเทศ" ร่วมด้วยตั้งแต่ พ.ศ. 2531 และมีการเปิด "หอบรรณสารสนเทศ" ในปี 2548 ตามข้อมูลของหนังสือ 50 ปีของมหาวิทยาลัย ไว้ ณ ชั้น 2 สำนักหอสมุด มจธ. กับการดำเนินงานมาจนถึงปัจจุบันทำให้เราทราบได้ว่า หอบรรณสารสนเทศมีวัตถุประสงค์สำคัญ ได้แก่

1. แหล่งรวบรวมประวัติพัฒนาการมหาวิทยาลัย
2. แหล่งรวบรวมเพื่อเทิดพระเกียรติพระมหากษัตริย์ สามพระองค์ ได้แก่ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช (ในฐานะที่มหาวิทยาลัยตั้งอยู่ในฝั่งธนฯ หรือเดิมในจังหวัดธนบุรี) รัชกาลที่ 9 (พระองค์ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อมหาวิทยาลัยนานับประการ) รัชกาลที่ 4 (ในฐานะที่มหาวิทยาลัยมีพระนามของพระองค์ท่านและตราพระราชลัญจกรเป็นตรามหาวิทยาลัย)
3. แหล่งรวบรวมฐานองค์ความรู้สำคัญของมหาวิทยาลัย

จากวัตถุประสงค์ดังกล่าวจึงมีทรัพยากรสำคัญจำนวนมาก มีวิธีการจัดการทรัพยากรตามที่ได้รับมาแตกต่างกันออกไป โดยพื้นที่จัดเก็บนั้น อยู่บริเวณชั้น 2 สำนักหอสมุด มจธ. ตั้งแต่พื้นที่ฝั่งหอบรรณสารสนเทศเดิมที่สร้างตั้งแต่ พ.ศ. 2548 และฝั่งพื้นที่กำแพงเกียรติยศที่พัฒนาขึ้นใหม่ใน พ.ศ. 2561 ต่อมาใน พ.ศ. 2568 ย้ายบางคอลเลคชั่นขยายพื้นที่จัดเก็บไปยังการดูแลของหอสมุด มจธ.ราชบุรีด้วย

หากสรุปเป็นแผนภาพโดยประมาณ มีทรัพยากรดังต่อไปนี้

แผนภาพทรัพยากรในความดูแลของงานหอบรรณสารสนเทศ

หอบรรณสารสนเทศปัจจุบันรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องไว้ใน URL นี้ https://www.lib.kmutt.ac.th/kmutt-archive/ โดยการเก็บรวบรวม วิเคราะห์ สังเคราะห์ เรียบเรียงจัดทำเนื้อหาประวัตินั้นเริ่มตั้งแต่บรรณารักษ์รุ่นบุกเบิกวิทยาลัยเทคนิค ธนบุรี อาจารย์เอมอร ศรีนิลทา ส่งต่องานสังเคราะห์เรียบเรียงเนื้อหามาเรื่อย ๆ มายังนักบรรณสารสนเทศรุ่นต่อ ๆ มา จากการเก็บสะสมเนื้อหาและเพิ่มพูนอย่างต่อเนื่อง เนื้อหาในหอบรรณสารสนเทศจึงมีมากมายหลายสื่อเพราะเกิดจากแรงสนับสนุนที่สำคัญอย่างผู้บริหารมหาวิทยาลัย บุคลากรภายในหอสมุดและบุคลากรภายนอกจากเครือข่ายพระจอมเกล้าศึกษาด้วย

เนื้อหาเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เนื่องด้วยการจัดเก็บคอลเลกชั่นหนังสือที่เกี่ยวข้องกับพระราชประวัติ พระอัจริยภาพและนิทรรศการมาตั้งแต่แรกเริ่ม ใน พ.ศ. 2566 ขยายขอบเขตเป็นโครงการพระจอมเกล้าศึกษามีเนื้อหานิทรรศการ สื่อโปสเตอร์ วิดีโอที่เกี่ยวข้อง อีกทั้งคลังสารสนเทศดิจิทัล สามารถเข้าถึงได้ที่ URL นี้ https://www.lib.kmutt.ac.th/kmutt-archive-king-ramaiv/ ปัจจุบันพัฒนาคลังข้อมูลดิจิทัลร่วมกันในสามสถาบันภายใต้พระนามพระจอมเกล้าด้วย กับอีกสองสถาบันคือสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ คลิก

เนื้อหาเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ซึ่งรวบรวมข้อมูลพระราชประวัติเป็นแต่ละบทเนื้อหาไว้ และข้อมูลพระมหากรุณาธิคุณที่มีต่อวิทยาลัยรวมถึงพระบรมราโชวาท พระราโชวาทในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรแต่ละครั้งด้วย สามารถเข้าได้ที่ URL นี้ https://www.lib.kmutt.ac.th/kmutt-archive-king-bhumibol-adulyadej/

เนื้อหาเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช โดยรวบรวมคอลเลกชั่นหนังสือที่เกี่ยวข้องพระราชประวัติพระอัจฉริยภาพที่เกี่ยวข้องไว้ และสังเคราะห์พระราชประวัติแต่ละบท สามารถเข้าถึงได้ที่ URL นี้ https://www.lib.kmutt.ac.th/kmutt-archive-king-taksin/

สำหรับข้อมูลประวัติพัฒนาการมหาวิทยาลัยได้เรียบเรียงเป็นรูปภาพและเหตุการณ์สำคัญไว้ ดัง URL นี้ https://www.lib.kmutt.ac.th/kmutt-history/ ซึ่งหากจะเลือกอ่านเฉพาะแต่ละช่วงก็อ่านได้ที่ URL นี้ คลิก นอกจากนี้ด้านประวัติพัฒนาการมหาวิทยาลัยยังมีบุคคลสำคัญที่เกี่ยวข้องทั้งเจ้าของที่ดินเดิมพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงสมรรัตนสิริเชฐ และการรับมอบสัญลักษณ์อันทรงเกียรติของมหาวิทยาลัย

แม้ว่าทรัพยากรในหอบรรณสารสนเทศจะมีมากมายและหลากหลายเนื้อหา และที่เป็นต้นฉบับจะให้บริการแบบชั้นปิด แต่การให้บริการทรัพยากรนั้นมีนักบรรณสารสนเทศคอยแนะนำให้บริการสามารถช่วยสังเคราะห์ข้อมูลและคัดเลือกทรัพยากรที่เกี่ยวข้องแนะนำได้โดยใช้บริเวณพื้นที่ห้องกำแพงเกียรติยศในการค้นคว้า

ห้องกำแพงเกียรติยศ

ผู้ที่ต้องการขอใช้ทรัพยากรสามารถกรอกแบบฟอร์ม คลิก

หรือติดต่อ หอบรรณสารสนเทศ ชั้น 2 สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยพระจอมเกล้าธนบุรี

      เลขที่ 126 ถนน ประชาอุทิศ แขวงบางมด เขตทุ่งครุ กทม. 10140 

      โทร 02-470-8217,8222

      E-mail: archive.lib@kmutt.ac.th